Abdij Heisterbach

De eerste verwijzing naar de Abdij is onderstaand charter: 118 No. 193. Graaf Dirk VII en zijne gemalin Aleid stichten en begiftigen S. Pieters abdij in Stromberg bij Dordrecht. 1203.     In nomine sanctae et individuae Trinitatis. Ego Theodoricus comes Hollandiae, et ego Aleydis comitissa uxor ejus tam praesentibus quam futuris in perpetuum. Auctoritate sacri eloquii commonemur, ut bonum facientes non deficiamus, tempore enim suo metentes vitam aeternam. Hujus rei gratia nos inducti et compuncti, decrevimus in fundo proprietatis nostrae fundare abbatiam Cisterciensis ordinis, sustentandam de facultatibus nostris. Verum quia necdum votis nostris se obtulit locus idoneus, vel faciendi possibilitas, ut saltem aliquod initium nostrum sortiretur desiderium, grangiam praefato ordini articulandam fieri statuimus, si forte Deo auctore quoquo modo in abbatiam coalescere posset. Cui grangiae construendae de bonis nostris assignavimus terram uni aratro sufficientem, quae Tempelvelt nominatur. Item decimam, inter eandem terram et Durdrecht occurrentem. Item quinque libras denariorum in novo dicho, annuatim solvendas. Item ecclesiam in Durdrecht, cum primum vacabit. Item piscariam, in Overslydrecht jacentem. Et ego Theodoricus comes legavi centum marcas post obitum meum, infra annum solvendas pro bonis et ............ comparandis. Haec universa libere contradidimus monasterio vallis sancti Petri, in Stromberg sito. Hujus rei testes sunt comes Otto de Benthem et B. filius ejus, Hugo de Voerne, Rutgerus de Merheym, Walterus Spierinck, Baldewinus frater noster, Marchguia1 soror nostra, et quam plures alii. Actum est anno Dominicae incarnationis M. CC. tertio. Analect. Ant. Matthaei Tom. VI. pag. 94. et Hist. seu Notit. Episc, Ultraj. Tom. I. pag. 328. 1 Lees Margareta. Bron: Oorkondenboek van Holland en Zeeland (p.118) De naam Heisterbach wordt hierin niet genoemd, maar wel 'monasterio vallis sancti Petri, in Stromberg sito'. Dit is een andere naam voor de Abdij Heisterbach bij Bonn. De Stromberg was een berg van het Zevengebergte[!Op.17:9] en kende een vallei genoemd naar Sint Petrus waar monniken zich in tweede instantie vestigden. Na 1800 werd de hele berg Petersberg genoemd. Het was de bedoeling dat van hieruit bij Dordrecht een uithof gevestigd werd dat later tot een abdij kon uitgroeien. Zo was het Duitse Heisterbach(1189) zelf een planting vanuit Himmerod(1134), dat een dochter was van Clairvaux(1115), dat op zijn beurt weer gesticht was vanuit Citeaux (Lat.Cistercium), waar de Orde der Cisterciënzers in 1098 opgericht is door Robert van Molesme, een Benedictijn. In Friesland was in 1165 vanuit Clairvaux Klaarkamp gesticht (in 1580 verwoest), waar bijvoorbeeld Schiermonnikoog een uithof van was. Maar in Holland waren nog geen 'schiere monniken'. Dirk VII en Aleid wilden in 1203 de aanzet geven. De preciese locatie is onbekend. Het in de oorkonde genoemde Tempelvelt wijst op een reeds bestaande heilige plek, misschien van Romeinse oorsprong. Verschillende geschiedschrijvers doen heel verschillende suggesties. Zo wordt kasteel Crabbehoff meermaals genoemd, alsmede de buitenplaats Haaswijk, in de buurt van dorp de Hoop. Een Duitse bron rept van een plek 4 km ten zuidoosten van de stad, dus ergens in de Bovenpolder. Dat de plaats zo moeilijk te vinden is heeft alles te maken met de rampzalige Elizabethsvloed van 1421 toen de Groote Waard een binnenzee werd. En zeker ook met de reformatie waardoor vele kloosters en hun archieven verloren gingen. Ter herinnering aan de rampvloed hebben de bewoners van Wieldrecht (kerk boven dijkbreuk rechts) omstreeks 1470 een altaarstuk geschonken aan de Grote Kerk, waarop ook Heisterbach is geschilderd (hier geel omkaderd). Het ligt tussen Almsvoet(westkant) en Herdswerd(oostkant)-beider ligging ook onbekend- en ten noorden van de Maas, die destijds dwars over het huidige eiland liep. De kerk net aan de overzijde van de Maes, dus ten zuidoosten, is Munsterkerk, bij Dussen. Diepte is moeilijk in te schatten maar een ligging ergens in de Brabantse Biesbosch is derhalve ook denkbaar. Het blijft een spannende puzzel.

Ga naar de Heysterbachstraat

Overige (verdwenen) Godshuizen